Jozefbeeldje gered van de verdoemenis - Dag van de Timmerman 19 maart '26
Met dank aan alle timmerlieden en schrijnwerkers die sinds 1890 met de familie Verstraete gewerkt hebben en werkten! Jullie maakten én maken nog steeds uitzonderlijke timmer- en schrijnwerken waarvoor we jullie heel dankbaar zijn!
Een Gebed in Steen en Hout: Het Sint-Jozefbeeld van Leonard Verstraete (1860-1946) en de Vlaamse Geveltraditie
Het prachtige beeld van Sint-Jozef met kind dat bewaard is gebleven, vertelt een bijzonder verhaal over ondernemerschap, familie en een diepgeworteld Vlaams volksgeloof.
Dit beeld werd in 1908 door aannemer Leonard en vier zonen geplaatst bij de bouw van zijn eerste schrijnwerkersatelier in de Louis Leynstraat te Rumbeke.
Het markeerde een cruciaal moment: de verticale integratie van zijn aannemerij. Waar hij voorheen samenwerkte met zijn neef Debruyne, nam hij nu zelf het timmer- en schrijnwerk in handen. Het was de noodzakelijke springplank om zijn bouwbedrijf te laten bloeien. Maar de keuze om juist dít beeld op dat moment een prominente plek te geven, was allesbehalve toeval.
De perfecte beschermheilige voor de vakman
Dat Leonard koos voor Sint-Jozef is een prachtig voorbeeld van de tradities uit die tijd. Sint-Jozef gold namelijk bij uitstek als de patroonheilige van de werklieden, timmerlieden en vaders. Daarom werd hij heel vaak specifiek geplaatst bij werkhuizen of ambachtswoningen.
Voor Leonard en zijn zonen fungeerde het beeld als een visuele huiszegen en een gebed in steen. Men geloofde stellig dat een dergelijk beeld bescherming bood over het gebouw, de bewoners en hun harde labeur. Tegelijkertijd was het voor aannemers en schrijnwerkers een manier om niet alleen hun vroomheid, maar ook hun vakmanschap in de verf te zetten.
De hoogtijdagen van de katholieke gevel (1870-1914)
Het moment waarop Leonard zijn atelier bouwde (1908), valt pal in de absolute bloeiperiode van de gevelbeeldjes in Vlaanderen. Tussen 1870 en 1914 was het plaatsen van dergelijke nissen de standaard. Gedreven door een ultramontaanse heropleving van het katholicisme en missionaire ijver, stimuleerde de Kerk zichtbare tekenen van het geloof in het straatbeeld.
In een tijd van opkomend liberalisme en secularisatie was het een krachtige publieke geloofsbelijdenis waarmee men toonde: "Hier woont en werkt een katholiek gezin". Mede door de opkomst van de baksteenarchitectuur, waarbij aannemers, Zoals Leonard en zijn zonen Georges, Michel, August en Elias, decoratieve gevel nissen feilloos wisten te integreren, werd dit in steden als Roeselare, Tielt, Kortrijk en Brugge een algemeen straatbeeld. Vooral Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes en Sint-Jozef met Kind waren hierbij het populairst.
In 2015, bij de afbraak van de ateliers kwam Francis er met de wagen voorbij bij het inspecteren van de afbraakwerken. Te nauwer nood zag hij het beeld staan in de half afgebroken gevel. Hij riep, stopte de wagen, sprong eruit, liet zich omhoog hijsen in de bak van de kraan, kon ter nauwer nood het beeld grijpen en redden van de verdoemenis. Terug in goede handen staat het nu veilig en wel en zet het haar bescherming verder, dat geloven we graag.
Meer artikels
